लिम्बुवान, जेष्ठ ३, २०६८/

पहिचानसहितको संघीयता र लिम्बुवान स्वायत्त राज्यको संवैधानिक सुनिश्चितताको लागि ०६२/६३ को जनआन्दोलनदेखि नै संघीय-लिम्बुवान आन्दोलनको नेतृत्व गरिरहेको राजनीतिक सङ्गठन संघीय मञ्च सम्बद्ध संघीय लिम्बुवान राज्य परिषदले राज्यको पुनर्संरचना गर्नेक्रम्मा एकात्मकवादी नेताहरुद्वारा गम्भीर षडयन्त्र भई पहिचानसहितको संघीयता र लिम्बुवान स्वायत्त राज्य नै हुन नदिने षडयन्त्र भएको भन्दै त्यसको विरुद्ध निर्णायक आन्दोलन घोषणा गरेको छ ।

जेष्ठ ३ गते लिम्बुवानको सचिवालय सदस्यहरूको आकस्मिक बैठक बसी निर्णय गरेर संघीय लोकतान्त्रिक राष्ट्रिय मञ्च तथा सम्बद्ध संघीय लिम्बुवान राज्य परिषदका केन्द्रीय अध्यक्ष अध्यक्ष कुमार लिङ्देन ‘मिराक’ द्वारा एक प्रेस-विज्ञप्ति जारी गर्दै सो आन्दोलनको घोषणा गरिएको हो । सो विज्ञप्तिमा अडाडि भनिएको छ- ”नेपाली जनताको मतले निर्वाचित भई गठन भएको संविधानसभाको राज्य पुनःसंरचना समितिले १४ र अन्तरिम संविधान अनुसार गठन भएको राज्य पुनः संरचना आयोगले ११ राज्यको प्रस्ताव गरेको छ । यी दुबै प्रस्तावहरूको एक नम्बरमा ‘लिम्बुवान स्वायत्त राज्य’ भनी प्रष्ट नामकरण गरिएको छ यद्यपि यी प्रस्तावहरूले गरेको लिम्बुवान राज्यको सिमाङ्कनप्रति यस परिषदको असहमति छ ।”

विज्ञप्तिमा राज्य पुनर्संरचना सम्बद्ध अबको सबै बहशहरू वैधानिक रुपमा आएका १४ र ११ राज्यको जगमा टेकेर मात्र अघि बढ्नुपर्ने भन्दै ”जनताद्वारा निर्वाचित संविधानसभाले अघि सारेको वैधानिक प्रस्तावहरूलाई गलहत्याएर, ऐतिहासिक पहिचानलाई अस्वीकार गर्दै एमाले, कांग्रेस र एमाओवादीका शीर्ष नेताहरू कुनै होटलको कोठामा बसी नामाङ्कन पछि गर्ने भनी ९ जिल्ला लिम्बुवान टुक्रिने गरी प्रस्ताव गरेको ११ राज्यको प्रस्तावप्रति मञ्च सम्बद्ध संघीय लिम्बुवान राज्य परिषद घोर आपत्ति र विरोध गर्दछ” भनिएको छ । साथै, यी नेताहरूको यो प्रक्रिया र नियमभन्दा बाहिर गएर गरेको कार्यले नेपाली जनताहरूको सर्वोच्च संस्था संविधानसभाको बर्खिलाप गरी देशमा गृहयुद्धको बीउ छरेको जनाइएको छ ।

परिषदले ती तीन दलका नेताहरूले गरेको कथित् ११ राज्यको प्रस्तावलाई तुरुन्तै सच्याउन र संविधानसभाभित्रैबाट आएको १४ र ११ राज्यको प्रस्तावको जगमा टेकेर अरुण-सप्तकोशीपूर्वका ९ जिल्लाहरूलाई ऐतिहासिक पृष्ठभूमिको आधारमा लिम्बुवान स्वायत्त राज्य घोषणा गर्न जोडदार माग गरेको छ । यसरी, नौ जिल्ला लिम्बुवानको अस्तित्व नामेट पार्न भइरहेका सबैखाले षडयन्त्रहरूलाई परास्त गर्दै जिल्लाहरूलाई लिम्बुवान स्वायत्त राज्य सुनिश्चित गर्न र अरुण-सप्तकोशीपूर्वका ९ जिल्लाहरूलाई टुक्राउन नदिन यस परिषदले यही जेष्ठ ६ गते बेलुकी ९ जिल्लाका सयौं ठाउँमा राँके जुलुश प्रदर्शन गरी जेष्ठ ७, ८ र ९ गते अरुण-सप्तकोशीपूर्व ९ जिल्ला लिम्बुवानमा आमहड्तालको घोषणा गरिएको छ ।

घोषित आमहड्ताल अवधिभर राँकेजुलुश, विरोध कोणसभा, एकात्मकवादीहरूको पुत्ला दहन, षडयन्त्रको विरुद्धमा कालो झण्डा प्रदर्शन, लिम्बुवानको प्रस्तावित संविधानको बहश-छलफल, लिम्बुवान प्रतिरक्षाबारे प्रशिक्षण र कमाण्डरहरू गठन, निर्णायक लिम्बुवान आन्दोलनको लागि प्रत्येक लिम्बुवानी जनताहरूबाट एक रुपैयाँ र एकमुठी अन्न सङ्कलन गर्ने, सम्भावित घाइतेहरूको लागि रक्तदान गर्ने, लिम्बुवानको प्रत्येक गाउँ र चोकमा लिम्बुवानी झण्डाहरू गाड्ने अभियानहरू अघि बढाइने जनाइएको छ ।

साथै, मञ्च सम्बद्ध संघीय लिम्बुवान राज्य परिषदका सबै तहका समितिहरूलाई घोषित आन्दोलनमा सक्रिय हुन र समविचारका सङ्गठनहरूसँग सहकार्य गरी जातीय सह-अस्तित्व र सद्भाव कायम गर्दै कार्यक्रम सफल बनाउन निर्देशन गरिएको छ । साथमा, ”यसबेला हामी लिम्बुवान हुन नदिने षडयन्त्रलाई ध्वस्त गर्ने निर्ण्ाायक आन्दोलनका शृङ्खलाहरूमा छौं” भन्दै सम्पूर्ण लिम्बुवानी जनताहरूलाई सदाझैं यही जेष्ठ ७, ८ र ९ को आमहड्तालमा सडकमा उत्रन अनुरोध गरिएको छ ।

- डीबी आङ्बुङ लिम्बू

—————————-

प्रेस विज्ञप्तिको पूर्ण पाठ :

मिति २०६९।०२।०३

प्रेस-विज्ञप्ति

१. नेपाली जनताको मतले निर्वाचित भई गठन भएको संविधान सभाको राज्य पुनःसंरचना समितिले १४ र अन्तरिम संविधान अनुसार गठन भएको राज्य पुनः संरचना आयोगले ११ राज्यको प्रस्ताव गरेको छ । यी दुबै प्रस्तावहरूको एक नम्बरमा ‘लिम्बुवान स्वायत्त राज्य’ भनी प्रष्ट नामकरण गरिएको छ यद्यपि यी प्रस्तावहरूले गरेको लिम्बुवान राज्यको सिमाङ्कनप्रति यस परिषदको असहमति छ ।

राज्य पुनर्संरचना सम्बद्ध अबको सबै बहशहरू वैधानिक रुपमा आएका यी १४ र ११ राज्यको जगमा टेकेर मात्र अघि बढ्नुपर्दछ । जनताद्वारा निर्वाचित संविधानसभाले अघि सारेको वैधानिक प्रस्तावहरूलाई गलहत्याएर, ऐतिहासिक पहिचानलाई अस्वीकार गर्दै एमाले, कांग्रेस र एमाओवादीका शीर्ष नेताहरू कुनै होटलको कोठामा बसी नामाङ्कन पछि गर्ने भनी ९ जिल्ला लिम्बुवान टुक्रिने गरी प्रस्ताव गरेको ११ राज्यको प्रस्तावप्रति मञ्च सम्बद्ध संघीय लिम्बुवान राज्य परिषद घोर आपत्ति र विरोध गर्दछ । यी नेताहरूको यो कार्यले नेपाली जनताहरूको सर्वोच्च संस्था संविधान सभाको बर्खिलाप गर्दद्ध र देशमा गृहयुद्धको बीउ र्छदछ किनकि प्रक्रिया र नियमभन्दा बाहिर गएर कार्य गर्ने बित्तिकै त्यो अतार्किक हुन्छ ।

त्यसैले यी तीन दलका नेताहरूले कथित् ११ राज्यको प्रस्तावलाई तुरुन्तै सच्याउने र संविधानसभाभित्रैबाट आएको १४ र ११ राज्यको प्रस्तावको जगमा टेकेर अरुण-सप्तकोशीपूर्व ९ जिल्लाहरूलाई ऐतिहासिक पृष्ठभूमिको आधारमा लिम्बुवान स्वायत्त राज्य घोषणा गर्न यस परिषद् जोडदार माग गर्दछ ।

२. नौ जिल्ला लिम्बुवानको अस्तित्व नामेट पार्न भइरहेका सबैखाले षडयन्त्रहरूलाई परास्त गर्दै जिल्लाहरूलाई लिम्बुवान स्वायत्त राज्य सुनिश्चित गर्न, अरुण-सप्तकोशीपूर्वका ९ जिल्लाहरूलाई टुक्राउन नदिन यस परिषदले यही जेष्ठ ६ गते बेलुकी ९ जिल्लाका सयौं ठाउँमा राँके जुलुश प्रदर्शन गर्ने र जेष्ठ ७, ८ र ९ गते अरुण-सप्तकोशीपूर्व ९ जिल्ला लिम्बुवानमा आमहड्तालको घोषणा गरिएको छ ।

आमहड्ताल अवधिभर राँकेजुलुश, विरोध कोणसभा, एकात्मकवादीहरूको पुत्ला दहन, षडयन्त्रको विरुद्धमा कालो झण्डा प्रदर्शन, लिम्बुवानको प्रस्तावित संविधानको बहश-छलफल, लिम्बुवान प्रतिरक्षाबारे प्रशिक्षण र कमाण्डरहरू गठन, निर्णायक लिम्बुवान आन्दोलनको लागि प्रत्येक लिम्बुवानी जनताहरूबाट एक रुपैयाँ र एकमुठी अन्न सङ्कलन गर्ने, सम्भावित घाइतेहरूको लागि रक्तदान कार्यक्रम, लिम्बुवानको प्रत्येक गाउँ र चोकमा लिम्बुवानी झण्डाहरू गाड्ने अभियानहरू अघि बढाइनेछ ।

अन्तमा, यही प्रेस-विज्ञप्तिलाई आधार मानी मञ्च सम्बद्ध संघीय लिम्बुवान राज्य परिषदका सबै तहका समितिहरू घोषित आन्दोलनमा सक्रिय हुनु होला र समविचारका सङ्गठनहरूसँग सहकार्य गरी जातीय सह-अस्तित्व र सद्भाव कायम गर्दै कार्यक्रम सफल बनाउनु होला ।

साथै, सम्पूर्ण लिम्बुवानी जनताहरूलाई सदाझैं यही जेष्ठ ७, ८ र ९ को आमहड्तालमा सडकमा उत्रन अनुरोध गर्दछौं । किनकि, यसबेला हामी लिम्बुवान हुन नदिने षडयन्त्रलाई ध्वस्त गर्ने निर्णायक आन्दोलनका शृङ्खलाहरूमा छौं ।

जय लिम्बुवान ! संघीय अभिवादन !!

……………………

कुमार लिङ्देन ‘मिराक’

केन्द्रीय अध्यक्ष

मञ्च सम्बद्ध संघीय लिम्बुवान राज्य परिषद

केन्द्रीय कार्य समिति

लिम्बुवान, नेपाल

शिक्षा निकेतन उच्च माध्यमिक विद्यालयको भुतपूर्व विद्यार्थीहरुले जोर्डन स्थित याक एण्ड येती रेस्टुरेण्टमा आइतवार वेलुका शुभ मिलन कार्यक्रम २०१२ सम्पन्न गरेको छ । उक्त कार्यक्रममा विध्यालयको करिव सयजना भुपु विद्यार्थीहरुको सहभागिता रहेको थियो । भुपु विद्यार्थीहरुले शिक्षा निकेतन स्कुलको भवन निर्माण गर्न आर्थिक सहयोग गर्ने भएका छन ।

धरान नगरपालिका वडा नं. ६ पुरानो वजार, रत्नरोडमा अवस्थित शिक्षा निकेतन उच्च माध्यमिक विद्यालयको भवन पुरानो भएर भत्किएको छ । वि. सं. २०१० सालमा स्थापना भई भाडाको घरमा कक्षा संचालन गर्दै आएको विद्यालयले वि.सं. २०२२ सालमा निजि भवन निर्माण गरि कक्षा संचालन गर्दै आइरहेको थियो । वि.सं. २०४५ सालको भुकम्पले विद्यालयको भवन क्षत–विक्षत वनाएको थियो, त्यसछि विर्टिस वेलफेयरको सहयोगमा भवन मर्मत थता निर्माण भएको थियो । उक्त भवनमा पानी चुहिएर भित्ताको गाह्रोहरु भत्कन थाले पछि कुनै दिन भत्किने र मानविय क्षति हुन सक्ने भएकोले वि.सं. २०६७ सालमा विद्यालयको ब्यवस्थापन समिति, स्थानिय, अविभावक, शिक्षकको सहयोगमा भवनलाइ भत्काएर १५ कोठाको दुईतलाको भवन निर्माण हुन थालेको छ । भवन निर्माण गर्न एक कारोड चौवीस लाख तीसहजार तीनसय एकाइस रुपैया लाग्ने ब्यवस्थापन समितिले जनाएको छ ।

वि.सं. २०२५ सालमा प्रथम पटक एसएलसी परिक्षा दिएको शिक्षा निकेतनमा वि.सं. २०६६ साल सम्ममा वीसहजार चार सय बत्तीस जनाले एसएलसी पास गरेको छ । वि. सं. २०६५ सालमा उच्च माध्यमिक विद्यालयको स्विकृति पाएको शिक्षा निकेतनले आर्थिक वर्ष २०६६/६७ सालबाट अंग्रेजि माध्यमबाट पढाइ सुरु गरेको छ । सिसु कक्षा देखी सुरुवात भएको अग्रेजि माध्यम अहिले कक्षा तीन सम्म निःसुल्क पढाइ हुदै आइरहेको छ । अंग्रेजि माध्यममा माध्यमिक तहसम्मनै निसुल्क पढाइने तयारी भएको शिक्षा निकेतनका प्रधानाध्यापक हिराकाजी बुढाथोकिले धरानबाट मुलबाटो डटकमलाई वताए ।

सोह्रसय विद्यार्थीले अध्यन गरि गरेको विद्यालयको भवन वनि नसक्दा विद्यार्थीको जीवन कष्टकर वनेको छ । वि.सं. २००७ साल भन्दा पहिला स्थापना भई हाल जिर्ण अवस्थामा भएको विद्यालयलाई नेपाल सरकारले सहयोग गर्ने निति लिएपछि यो विद्यालयको अवस्था खतरामा परेको वुढाथोकि वताउछन । विद्यार्थीले खचा–खच भरिएको कक्षा कोठामा पढाउनु पर्ने अवस्थामा धरान नगरपलिका र जिल्ला विकास समितिले कुनै चासो नदेखाएको प्रधानाध्यापकको भनाई छ । विद्यालय संग पैसा छैन, विद्यार्थीलाई एउटै सेक्सनमा राखेर पढाउनु परेको छ प्रधानाध्यापक वुढाथाकीले भने । उनले विद्यालयको भवन वनाउनलाई हङकङवासी भुपु विद्यार्थीहरुलाई सहयोगको अपिल गरेका छन् ।

विद्यालय संचालक समितिको अनुरोधमा हङकङवासी भुपु विद्यार्थीहरुले सहयोग गर्नु पर्ने पूर्व विद्यार्थी देश सुब्बाले वताए । देश सुब्बा शिक्षा निकेतन बाट वि. सं. ४१ सालमा एसएलसी उर्तिण गरेका विद्यार्थी हुन् । उनले तत्कालै शिक्षा निकेतनको हङकङमा रहेको भुपु विद्यार्थीबाट विद्यालयको भवन निर्माण गर्न सहयोग गर्नु पर्ने आवश्यक्ता रहेकोे वताए ।

शिक्षा निकेतनको भुतपूर्व विद्यार्थी तथा नेपाली महासंघको उपाध्यक्ष विष्णु पाख्रिनले शिक्षा निकेतनको अवस्थालाई हेरेर हङकङमा रहेको भुपु विद्यार्थीहरुको संगठन निर्माण गरि सहयोग गर्ने वताए । उनले आफु पढेको स्कुललाइ सहयोग गर्न कुनै कञ्जुस्याइ गर्न नहुने वताए । हङकङमा कार्यरत सय भन्दा धेरै शिक्षा निकेतनको विद्यार्थीहरुलाई संगठित गराई तत्काल स्कुलको भवन निर्माण गर्न आर्थिक सहयोग गर्ने पाख्र्रिनले वताएका छन् ।

शुभ मिलन कार्यक्रममा धरानको पूर्व मेयर ध्यान वहादुर राइ प्रमुख अतिथि रहेका थिए । हङकङमा कार्यरत शिक्षा निकेतन उच्च माध्यमिक विद्यालयको सिनियर विद्यार्थी किसन राइको अध्यक्षतामा उक्त कार्यक्रम भएको थियो । कार्यक्रम संचालन शिव प्रधानले गरेका थिए भने स्वागत मन्तब्य देश शुब्बाले गरेका थिए ।

वेलायतवासी किरात राईहरुले गत शनिवार आस्फोर्डस्थित ग्रेटचार्ट मैदानमा, यो वर्षको उभौली साकेला चाड धुमधामका साथ मनाए । यो चाडलाई बर्षमा दुईपटक उभौंली र उधौंली गरी, ठूलो पर्वको रुपमा परापूर्व कालदेखि किरात राईहरुले मनाउादै आएका छन् । यो पर्व विशेष गरी राम्रो अन्नबाली उब्जनी होस् र आउादो बर्षमा अनिकाल र भोकमारी नलागोस् भनी पितृलाई गरिने पूजा हो ।

कार्यक्रममा वेलायत वरपर बसोबास गर्दै आएका किरात राईहरु र अन्य बिभिन्न जातिहरुको बृहत सहभागिता थियो । यो कार्यक्रमको संचालन चित्रबहादुर राईको प्रमुख अतिथि र किरात राई यायोक्खाको अध्यक्ष रामधन राईको सभापतित्वमा भएको थियो । कार्यक्रममा आस्फोर्डको डिपुटी मेयर बब डेभिड्सन, मगर एशोसिएसन केन्टको अध्यक्ष पदम आले, सगरमाथा नेपलिज कम्युनिटी, आस्फोर्डको अध्यक्ष पोपीराज राई, सुनुवार सेवा समाजको अध्यक्ष जंगबहादुर सुनुवार, तमुधी युकेको महासचिव ग्याम गुरुङ्ग, डा.उषा सुनुवार, सुन्नुहोसडट्कम परिवार, बिएफबिएसकी संचालिका सिरीश सुनुवार र नयाा सन्देश साप्ताहिक पत्रिकाको प्रधान सम्पादक चण्डिराज राई लगायत आमन्त्रित अन्य संघ संस्थाका प्रतिनिधीहरु पनि उपस्थित थिए ।

प्रमुख आकर्षणको रुपमा गत बर्षहरु जस्तै साकेला नााच प्रतियोगिता आयोजना गरिएको थियो । जस्मा ग्रेज, स्वीण्डन, ननिटन, बेजिङस्टोक, क्यान्टवरी, फोक्स्टोन, मेड्स्टोन, ग्रेटर रस्मोर, लण्डन र आश्फोर्ड गरी जम्मा १० प्रारम्भिक कमिटीका टीमहरुले सहभागिता जनाएका थिए । सबै सहभागि टीमहरुले आफ्नो आकर्षक नााच र बिभिन्न शिलीहरु प्रस्तुत गरेका थिए । बिजीडब्लुएस रेडियोकी संचालिका प्रमिला राईल,े त्यहााको प्रतक्ष्य विवरण प्रस्तुत गरेकी थिईन् । सोहिदिन, बीसी राईको एलवम शिलीको पनि विमोचन गरिएको थियो । जुन एलवममा चारवटा साकेला गीतहरु राखिएका छन् ।

५ जना मूल्यांकनकर्ताहरु रहेको प्रतियोगितामा, क्रमश: आस्फोर्ड र ग्रेटर रस्मोर प्रथम र द्वितीय भएका थिए । प्रथम हुने टीमलाई रनिङशिल्ड र नगद तीन सय पाउण्ड, द्वितीय हुने टीमलाई २ सय र तृतिया हुने मेड्स्टोन र स्वीण्डनका टीमलाई १ सय पाउण्ड नगत पुरस्कार प्रदान गरियो । निर्णायकहरुमा मेड्स्टोनबाट गमशेर राई, आस्फोर्डबाट मानस राई, ग्रेजबाट शम्बीकुमार राई, स्वीण्डनबाट झलम राई र ननिटनबाट गोबिन्द राई थिए । निर्णायक मण्डलीको तर्फबाट बोल्दै, धर्मराज राईले यो केवल प्रतियोगिता मात्र नभएर, यस्ले हाम्रो आफ्नो पहिचान, संस्कृति र संस्कारको पनि संरक्षण र संबद्र्धन गरिरहेको कुरा ब्यक्त गरेका थिए ।

किरात राई यायोक्खाको अध्यक्ष रामधन राईले साकेलाको उपलक्ष्यमा शुभकामना ब्यक्त गर्दै, उपस्थितिको लागि सबैलाई धन्यवाद ज्ञापन गरेका थिए । उहााले प्रवासमा रहेरपनि किरात राईहरुले आफ्नो संस्कार र संस्कृतिको संरक्षण र संबद्र्धनमा खेलेको भूमिकाको प्रसंशा गरेका थिए । र किरात राई यायोक्खाले छुट्टै साकेला थान किन्ने पहल गरिरहेको कुरापनि जानकारी गराए । महासचिव पदम राई र सचिव चन्द्र राईले कार्यक्रम संचालन गरेका थिएभने, संस्थाको तर्फबाट किरात राई यायोक्खाकी उपाध्य कल्पना राईले स्वागत मन्तब्य दिएकी थिईन् ।

हङकङमा नेपाली चेस खेलप्रमिहरुले संगठन निर्माण गरि खेललाइ अगाडि वढाउने भएका छन । नगेन्द्र लिम्बुको संयोजनमा रहेको हङकङ नेपाली चेस सोसाइटीले आइतबार नेपाली महसंघको कार्यालयमा प्रथम अधिवेशन गरेको छ ।

मुलबाटो डटकमले हङकङमा अघिल्लो साल देखि हङकङका नेपाली चेस खेल प्रेमिहरु माझ वुद्घिचाल प्रतियोगिता गराउदै आएको थियो । अघिलो साल खुला वुद्घिचाल प्रतियोता गराएको थियो । यस वर्ष समुह ए र समुह वी तथा १८ वर्ष भन्द मुनिको खेलाडिहरुले प्रतियोगितामा भाग लिएकोे थियो । प्रतियोगितामा लगातार नगेन्द्र लिम्बु प्रथम भएका थिए । मुलबाटो डटकमले प्रतियोगिताको प्रथम खेलाडिको संयोजकत्वमा तदर्थ समिति निमार्ण गरेको थियो । यसवर्ष प्रथम हुने खेलाडिलाई मुलबाटो डटकमले राष्ट्रिय स्तरको वुद्घिचाल प्रतियोगितामा नेपाल पठाउने भएको छ ।

प्रथम अधिवेशनको अवशरमा मुलबाटो डटकमले अघिलो वर्ष वाट लिएको सम्पूर्ण कार्यभार यो अधिवेशनबाट पूणर्ता पाएको सोसाइटीलाइ जाने मुलबाटो डटकमका सदस्य रविन लिङदेनले वताएका छन् । संगठनलाइ सम्पूर्ण जिम्मा भएपनि मुलबाटोले आगामि दिनमा सहयोग गरिरहने लिङदेनले वताए ।

अधिवेशनको प्रमुख अतिथि हङकङ नेपाली महासंघका अध्यक्ष प्रदिप थापाले खेल क्षेत्रलाई पनि उत्तिकै चासो दिएको वताएका छन । उनले खेलले मानिसलाई सभ्य र इमान्दारिता वनाउने वताएका छन । अनुसासित भएर अगाडि वढेमा जित सुनिस्चित रहेको वताउदै महासंघले अरु संस्थालाई जस्तै यो संस्थालाई पनि सहयोग गर्ने अध्यक्ष थापाले वताए ।

महासंघका महासचिव तथा जनजाति महासंघका उपाध्यक्ष रिता गुरुङले कुनै पनि खेल खेल्नको लागि अनुसासन चाहिने वताएका छन । नेपाली जनसंपर्क समितिका महामन्त्रि वसन्त श्रीनेतले चेस सोसाइटिलाइ सुभकामना दिदै हङकङका युवाहरु डिस्को जानु भन्दा खेल क्षेत्रमा लाग्नु उत्तम रहेको वताए ।

 हङकङ नेपाली चेस सोसाइटीमा मोति चाम्लिङको  अध्यक्षतामा ११ सदसिय कमिटि गठन भएको छ । हर्क सेनेहाङ्, राजकुमार राई, सुरेन्द्र लिम्बु र केशरसिंह लिम्बु क्रमशस् उपाध्यक्ष, सचिव, सह-सचिव र कोषाध्यक्षमा चुनिएका छन् । त्यसैगरि सदस्य पदहरूमा भिमराज राई, प्रदिपकुमार राई, ललित लिम्बु, किशोर गुरुङ, दिलिपकुमार थिङ र नियो गुरुङ रहेका छन ।

झापा जिल्लावासीहरुले मंकिहिलको डाडामा आइतवार नेपाली नयाँवर्ष २०६९ मनाएको छ । नयाँवर्षको अवसरमा हङकङवासी नेपालीहरुको वृहत झापाली भेटघाट कार्यक्रमको आयोजना हङकङ झापा मञ्चले गरेको थियो ।

फोटो: आम्भु जेठा
मञ्चले आयोजना गरेको कायृक्रममा एकिकृत नेकपा माओवादी पार्टी हङकङका सचिव जे. वी. ओख्रवु र सहसचिव पवन वस्नेत, नेपाली महासंघ हङकङका अध्यक्ष प्रदिप थापा र निवर्तमान अध्यक्ष हेम लिम्बु, आदिवासी जनजाती पत्रकार महासंघका अध्यक्ष भुपेन्द्र चेम्जोङ, तामाङ घेदुङ संघका अध्यक्ष दुर्गा तामाङ लगायतका नेताहरुले नयाँ वर्षको अवसरमा वृहत झापाली भेटघाट कार्यक्रममा आ–आफ्नो मन्वब्य राखेका थिए । उनिहरुले संविधानको विषयमा चासो राखेका थिए ।

मंकिहिलको डाडाबाट नेताहरुले नेपालको संविधानको विषयमा चासो र चिन्ता प्रकट गरेका थिए । जेठ १४ को संविधानसभा बाट नेपालीको भविश्य सुनिश्चितताको विषयमा चासो राखेका थिए । जनजाति संग आवद्घ नेताहरुले जनजाति सभासदहरुलाई सुझाव र दवाव दिनु पर्नेमा जोड दिएका थिए । एकिकृत नेकपा माओवादी पार्टी हङकङका सचिव जे. वी. ओख्रवुले माओवादी पार्टीले जनतालाई धोका दिन नहुने वताउदै पचिान सहितको सघियता हुनु पर्ने वताए ।

नेपाली महासंघ हङकङका अध्यक्ष प्रदिप थापाले महासंघको कार्यालय खरिद गर्ने तयारि गरेको वताए । उनले कार्यालयको लागि नेपाली समुदायवाट हङकङ डलर तीनलाख भन्दा माथि संकलन गरि सकेको वताएका छन । महासंघका निवर्तमान अध्यक्ष हेम लिम्बुले नेपालीको साझा कार्यालयको विषयमा सवै नेपाली एकजुट हुनुपर्ने वताएका छन । आफ्नो कार्यालयको वारेमा सवै नेपाली एकजुट भइ हङकङ सरकार संग संवात गर्नु पर्ने लिम्बुले वताए । यसरि, त्यतिकै मात्रमा संवाद गर्न सकेमा सरकारले नेपालीलाई क्लबघर दिने संभावना नजिक रहेको लिम्बले वताएका छन ।

विविक्यू सहित भएको भेटघाट कार्यक्रमको अवसरमा मञ्चको आजिवन सदस्यताको प्रमाण पत्र प्रमुख अतिथि प्रदिप थापाले वितरण गरेका थिए । पाँचसय हङकङ डलर तिरेपछि हङकङ झापा मञ्चको आजिवन सदस्य वनेर प्रमाण पत्र पाएको मञ्चका एक आजिवन सदस्यले वताए ।

मंकिहिलको झापाली भेटघाट कार्यक्रममा किरात धर्म तथा साहित्य उत्थान संघ हङकङका अध्यक्ष मोहनमान नेम्वाङ, लिम्बुवान राष्ट्रिय मुक्ति मोर्चाको सचिव रविन लिङदेन, नेपाली जनसंपर्क समितिका महामन्त्रि वसन्त श्रीनेत, मञ्च संवद्घ सघिय लिम्बुवान राज्य परिषदका सचिव झरमान लिङदेन, नेपाली समाज हङकङका अध्यक्ष इन्द्र लक्सम, लिम्बु चलचित्र निर्माता तथा माराम फिल्मका निर्देशक सुर्य प्रकास चेमजोङ, किरात याक्थुङ चुम्लुङका उपाध्यक्ष हस्त लिवाङ, तेह्रथुम हङकङ समाजका अध्यक्ष त्रिभुवन लुङफङवा, पान्थर मञ्च हङकङका सचिव टिका माखिमलाइ औपचारिक आसन ग्रहण गराइएको थियो ।

मञ्चका अध्यक्ष चन्द्र वहादुर लिम्बुको अध्यक्षतामा भएको भेटघाट कार्यक्रममा सचिव क्षत्र सुब्बाले कार्यक्रम संचालन गरेका थिए । मञ्चको औपचारिक कार्यक्रमलाई उपाध्यक्ष डम्बर लिङदेनले स्वागत मन्तब्य गरेका थिए ।

लिम्वुवान राष्ट्रिय मोर्चाको लिम्वुवानी सम्मेलन तथा लिम्वुवानी आन्दोलनको समिक्षा र आगामी रणनिती विषयमा एक अन्तरक्रिया कार्यक्रम शनिवार वेलुका हङकङमा सम्पन्न भयो । तीन शिर्षक अन्र्तगत भएको अन्र्तक्रिया कार्यक्रममा १, विगतदेखि वर्तमान अवस्थाको लिम्वुवानी आन्दोलनको उपलव्धी र कमीकमजोरीहरुको समिक्षा । २, लिम्वुवानको स्थापनाको लागि नयां रणनीती । ३, लिम्वुवानी संगठनहरुमा एउटै संगठन निर्माण वा कार्यगत एकता । आदि रहेका थियो ।

फोटो: आम्भु जेठा

कार्यक्रमको अध्यक्षता मोर्चाको अध्यक्ष दिल पालुङवा लिम्वुले गर्नुभएको थियो भने सञ्चालन कोषाध्यक्ष मदन कन्दङवा र स्वागत मन्तव्य केन्द्रीय सदस्य डि.वी. पालुङवाले गर्नुभएको थियो । प्रमुख अथिती किरात याकथु चुम्लुङ हङकङको अध्यक्ष कृष्णराज लावती रहनुभएको थियो भने अन्य पार्टीको प्रतिनिधीको रुपमा प्रकाश यक्सो लिम्वुवान मुक्ति मोर्चा–अध्यक्ष, लिम्वुवान राष्ट्रिय मुक्ति मोर्चाको सचिव रविन लिङदेन, मञ्च सम्वद्ध संघीय लिम्वुवान राज्य परिषदको अध्यक्ष विष्णु ईङनाम लगायत अन्य संघसस्थाको प्रतिनिधहरु अतिधि रहेको थियो ।

अन्तरक्रियामा वोल्ने क्रममा लिम्वुवान मुक्ति मोर्चाका अध्यक्ष प्रकाश यक्सोले लिम्वुवान भनेको नेपालको २७ जिल्लाहरु पर्दछन् । तर, अरुण पूर्वका ९ जिल्लाहरु अहिलेको सन्दर्भमा लिम्वुवान राज्य भित्र हुनुपर्दछ । तराईको तीन जिल्लाहरु झापा, मोरङ र सुनसरी लिम्वुवान भुमि हुन् । यो लिम्वुवानवाट कहिल्यै अलग हुन सक्दैन । यी कुराहरुमा मिले पार्टी एकता या कार्यगत एकता गर्न सकिने वताउनुभयो ।

मञ्च सम्वद्ध संघीय लिम्वुवान राज्य परिषदको अध्यक्ष विष्णु ईङनामले आईएलओ १६९ को वकालत गर्दै सवै संगठनहरु एक भएर लाग्नु पर्नेमा जोड दिनुभयो ।

लिम्वुवान राष्ट्रिय मुक्ति मोर्चाको सचिव रविन लिङदेनले आफ्नो पार्टीको माग पनि जातियल पहिचन संगैं आत्मनिर्णयको अधिकार सहितको अरुण पूर्व नौं जिल्ला लिम्वुवाननै हो । तर, राजनितिक लेनदेनमा तलमाथि पर्न सक्ने कुरा वताउनुभयो । त्यस्तै पहिचान सहितको लिम्बुवान प्राप्त गर्न सवैसंग एकता गर्दै जानुपर्नेमा जोड दिनुभयो ।

कियाचु हङकङको अध्यक्ष कृष्णराज लावतीले सवै मोर्चा, पार्टीहरु एक भएर जादा मात्र लक्ष्यमा पुग्न सकिने हुनाले उक्त कार्य चाडै गर्न सुझाव दिनुभयो । लिरामोको सटिक कार्यक्रमहरुको स्वागत गर्दै लिरामोको एकता अभियानको शुरुवातको स्वागत गर्दै सवैलाई साथ दिन अनुरोध गनुृभयो । त्यस्तै वर्तमान अवस्थामा चलिरहेको लिम्बुवानी आन्दोलनलाई उचाईमा पुर्याउन सवै लिम्बुवानवादी संघ–सस्थालाई कम्वर कसेर लाग्न अनुरोध गर्नुभयो ।

एकिकृत नेकपा माओवादी हङकङ कमिटीका पार्टी सचिव जे.वी. ओख्रावुले माओवादीवाट हामीले सोचेजती आशा गर्न नसकिने वताउनुभयो । किनकी माओवादीले ल्याएको राज्यपूनसंरचनामा अन्य पार्टीले वखेडा निकालेकोले समय परिस्थितिले उसलाई पनि समस्यामा पारेको छ । यदी उसले भनेको मिल्ने भए दिई हाल्थ्यो भन्नुभयो । माओवादी जातीय राज्यको पक्षमा रहेको वताउनुभयो ।

जनजाति पत्रकार महासंघका अध्यक्ष तथा लिम्वु वुद्धिजीवी भूपेन्द्र चेम्जोङले वाहुनवादको कारण सवै पार्टीका वाहुन नेताहरु अहिले एक भईरहेको आफ्नो असली रुप देखाउन थालेकाछन् भन्नुभयो । जनजातिहरुको मागको विषयलाई प्रवेश नगराउने मनस्थितीमा रहेको वताउनुभयो । त्यसैले जनजातिहरु सचेत हुदै आफ्नो अधिकार प्राप्तीको लागि लड्नुपर्नेमा जोड दिनुभयो ।

लिरामो अध्यक्ष दिल पालुङवा लिम्वुले कार्यपत्र प्रस्तुत गर्दै लिम्वुवानी आन्दोलनको समिक्षा छैटौं शताव्दी देखि वर्तमान अवस्थासम्मको गर्नुभयो । लिम्वुवान स्थापनाको कालमा लिम्वुवान आन्दोलन सफल भएको वताउनुभयो । त्यस्तै वि.स.ं १८३१ देखि लिम्वुवान गोर्खाको स्वायत्त अंगको रुपमा प्रवेश गरेदेखिनै आन्दोलन भएको थियो । तर, ती आन्दोलन सफल हुन पाएको थिएन । वि.सं. २००७ मा विजय वहादुर लिम्वुले हतियारवद्ध आन्दोलन गरेका थिए । तर, वि.सं.२००८मा उनीहरुलाई ईलाममा मारिएपछि आन्दोलन तुहिएको थियो । वि.सं.२००७ मा कांग्रेसले लिम्वुहरुलाई धोका दिएको थियो ।

वि.सं. २०२१ मा किपट पूनस्थापना आन्दोलन पनि व्यापक भएको थियो । त्यो पनि पञ्चायती सरकारले दवायो । वि.स.२०४३ तिर विर नेम्वाङको लिम्वुवान मुक्ति मोर्चाको गठन भएको थियो । त्यस्तै लिरामोको गठन हङकङमा, नेपलमा संघीय लिम्वुवान राज्य परिषद गठन हुदै लिम्वुवानी संगठनहरु धेरै भए । यसको कारण लिम्वुवानी शक्ति कमजोर भै आन्दोलन प्रभावकारी नभएको वताउनुभयो । त्यसको लागि सवै संगठनहरु एक हुन जोड गर्नुभयो । सवै संगठनहरु एक हुनको लागि माक्र्सवाद, वाहुनवाद होईन मुन्धुमवाद र दश लिम्वुवानको निती अनुसरण गर्न सकिने वताउनुभयो । उहाले वाजहाङ आङवोहाङ, विजयवहादुर आदिलाई लाई लिम्वुवानी शहिद, कांसोरे योद्धा, वीर नेम्वाङलाई लिम्वुवानको आदर्श मान्न सकिने उल्लेख गर्नुभयो ।

अव लिम्वुवान प्राप्तीको लागि अझै कडा संघर्ष गर्नुपर्ने भएकोले वर्तमान घडीमा नेपालमा सञ्चालित लिम्वुवान संघर्ष समितलिाई सक्दो सहयोग गर्नु पर्ने कुरामा जोड दिनुभयो । भर्खरै मात्र संयुक्त लिम्वुवान मोर्चा हङकङले नेपालमा आन्दोलन गरिरहेको लिम्वुवान संघर्ष समितीलाई सहयोग गरिसकेको जानकारी गराउदै अझै वृहत सहयोग गर्न सकिने वताउनुभयो ।

लिम्वुवान नभएसम्म लडिरहने प्रतिवद्धता व्यक्त गर्नुभयो । यो प्रतिवद्धता सवै वक्ताहरुले व्यक्त गरेका थिए ।

अन्त्यमा, नेता तथा उपस्थित सवैवाट लिम्वुवान स्वायत्त राज्यको लागि जतिसुकै चुनौतीहरु आएपनि लिम्वुवानको पहिचानको लागि झुझारु भएर लडिरहने निस्कर्ष निस्किएको थियो ।

जातिय पहिचानको विरुद्घमा क्षेत्रि, ब्राह्मण, सन्यासि, ठकुरिको संयुक्त संघर्ष समितिले बैशाख २८ र २९ मा नेपाल वन्दको आव्हानको वेलामा जनजाति सभासदहरु सांघतिक आक्रमणमा परेका थिए । भोजपुर क्षेत्र नं. २ का सभासद सुदन किराती र रामेछापको सभासद लक्ष्मी गुरुङलाइ काठमाण्डौको कोटेश्वरमा अपरान्ह साढे बाह्रवजे सांघतिक हमला भएको थियो ।

क्षेत्रि, ब्राह्मणहरुले जातिय सदभाव खलबल्याएको, जातिय दन्द्घ निम्त्याएको भन्दै सांघतिक हमलाको घोर भत्संना गर्दौै संयुक्त लिम्बुवान मोर्चाले प्रेश विज्ञप्ति जारि गरेको छ । संयुक्त मोर्चाले आक्रमणकारीहरुलाइ सरकारले कार्यवाहि गर्नु माग राखेको छ । सरकारले कार्यवाहि नगरे जातिय सदभाव विग्रने, देश जातिय दन्द्घमा फस्ने चेतावनि मोर्चाका नेताहरुले वताएको छ ।

प्रेस बिज्ञप्ति

यहि मिति २०६९ बैशाख २८ गते नेपाली समयानुसार मध्यान्ह १२:३५ बजे (दुईजना आदिवासी जनजाती सभासद) वैठकको लागी संविधानसभा भवन नयाँ वानेश्वर तर्फ गइरहेको अवस्थामा भोजपुर क्षेत्र नं. २ बाट निर्वाचित एकिकृत नेकपा (माओवादी) का माननीय सभासद तथा किराती राष्ट्रिय मुक्ति मोर्चाको केन्द्रिय महासचिव सुदन किराती र रामेछाप जिल्लाको माननीय सभासद लक्ष्मी गुरुङलाई बैशाख २८ र २९ गते तथाकथित बन्दका आह्वान कर्ताहरुबाट काठमाण्डौको कोटेश्वरमा जातिय सद्भाव विथोलिने गरि सांघातिक हमला गर्ने कार्य गरेको हुदाँ उक्त कार्य गैर लोकतान्त्रिक तथा संघीयता बिरोधी चरित्रको पराकाष्ठा हो भन्ने ठहरका साथ हङकङमा रहेको संयुक्त लिम्बुवान मोर्चा यस विज्ञप्ति मार्फत उक्त निन्दनीय कार्यको घोर भत्र्सना गर्दछ, साथै उक्त घटनामा संलग्न आक्रमणकारीहरुलाई तुरुन्त कानुनको दायरामा ल्याईयोस् भनेर यस मोर्चाले सरकारसंग जोडदार माग गर्दछ ।

तपसिल

• किरात याक्थुङ चुम्लुङ, हङकङ –अध्यक्ष (कृष्णराज लावती)
• लिम्बुवान राष्ट्रिय मोर्चा, हङकङ–अध्यक्ष (दिल पालुङवा)
• लिम्बुवान राष्ट्रिय मुक्ति मोर्चा प्रवास समिति, हङकङ –सचिव (रविन लिङदेन)
• लोकतान्त्रिक लिम्बुवान मञ्च, हङकङ –संयोजक (ओमराज सम्बाहाफे)
• मञ्च संवद्घ संघिय लिम्बुवान राज्य परिषद प्रवास कार्य समिति, हङकङ -अध्यक्ष (विष्णु इङनाम)
• लिम्बुवान मुक्ति मोर्चा, हङकङ –अध्यक्ष (प्रकाश यक्सो)
• नेपाली समाज, हङकङ –अध्यक्ष (इन्द्र लक्सम)